Browse Items (68 total)

The article by E. Banks describes the historical and cultural significance of the Keris Sulok, or Sundang, a traditional Bornean weapon, and its decline in use and knowledge in favor of more practical tools.

Tags: , ,

Laman tentang sejarah keris Melayu.

Tags: ,

"Pendokok adalah aksesori keris yang dipakaikan pada puting sebagai penyambung antara pangkal hulu keris atau buah pinang dengan ganjar pada pangkal bilah mata keris. Tanpanya sebilah keris dianggap tidak sempurna. Pendokok atau juga disebut dokok…

Tags: , ,

"Batang serunai ialah bahagian yang panjang yang bersambung dengan sampir. Di sinilah tempat tersimpannya bilah mata apabila keris disarungkan. Bagi tujuan menjaga bilah mata khususnya hujung bilah supaya sentiasa tajam dan tidak sumbing, batang…

Tags: , , ,

"Sampir ialah bahagian yang melintang yang terdapat pada pangkal sarung keris. Bahagian ini disambung kepada batang serunai. Ertinya bahagian ini dibuat secara berasingan daripada bahagian batang serunai."

Tags: , ,

"Hulu Pekaka adalah satu lagi jenis hulu yang sangat popular dipakaikan kepada keris Melayu Semenanjung. Sama seperti hulu Jawa Demam, hulu ini terdiri daripada tiga bahagian iaitu kepala, badan dan buah pinang."

Tags: , ,

"Hulu Jawa Demam adalah hulu yang paling popular yang dipakaikan kepada keris Melayu Semenanjung. Besar kemungkinan hulu ini asalnya berbentuk figura manusia yang berpeluk tubuh. Setelah kedatangan agama Islam, orang Melayu menganut agama suci…

Tags: , , ,

"Pakaian keris merujuk kepada hulu, pendokok dan sarungnya. Pakaian keris ini berbeza mengikut daerah atau negeri keris tersebut diperbuat."

Tags: , , ,

"Setiap bilah keris perlu dimandikan dan sentiasa dicuci bagi menjaga bilah matanya. Mandi keris bermaksud proses merendam bilah mata keris dalam larutan beralkali atau berasid lemah. Mencuci keris pula merujuk kepada proses mencuci bilah mata keris…

Tags: ,

"Kerja penempaan bilah mata keris bermula dengan proses memilih besi. Terdapat sekurang-kurangnya dua jenis besi yang digunakan untuk menempa bilah mata keris iaitu besi tawar dan besi baja. Ini akan membentuk bilah tanpa pamor. Bagi bilah berpamor…

Tags: , , ,

"Pamor ialah corak garisan, bulatan, lekukan, hirisan, picitan, atau bintik yang terbentuk pada bilah mata keris. Corak ini terjadi akibat daripada campuran beberapa jenis besi pamor yang ditempa dan dilipat berkali-kali semasa proses penempaan."

Tags: , ,

"Keris Melayu secara tradisionalnya ditempa daripada sekurang-kurangnya dua jenis besi. Keris yang baik pula ditempa daripada sekurang-kurangnya tujuh jenis besi. Keris Taming Sari dikatakan ditempa daripada 21 jenis besi yang diambil daripada 21…

Tags: , ,

"Debek adalah perkataan dari Pantai Timur Semenanjung khususnya Kelantan, yang bermaksud tidak sempurna atau tidak cantik. Keris Debek adalah keris yang dibuat dalam keadaan tergesa-gesa. Menurut ceritanya, keris ini dibuat dalam keadaan musuh sudah…

Tags: ,

"Keris Semenanjung adalah keris yang diperbuat di kebanyakan negeri atau kawasan di Semenanjung Malaysia. Bilah keris ini menampakkan pengaruh Bugis yang begitu jelas. Ia mempunyai bilah yang tegap, tebal, kukuh dan berat. Pangkal bilahnya agak…

Tags: , ,

"Keris Bugis Semenanjung merupakan keris Melayu Semenanjung yang dipengaruhi oleh bentuk keris Bugis. Sememangnya orang Bugis banyak mempengaruhi persenjataan orang Melayu di Semenanjung pada zaman silam."

Tags: , ,

"Keris kuasa adalah keris panjang yang dipegang di tangan. Keris tersebut dibawa sebagai tanda bahawa pemegang atau pemiliknya mempunyai kuasa atau autoriti. Dahulunya dibawa oleh pemerintah iaitu Sultan atau pembesar yang dilantik yakni diberi kuasa…

Tags: , ,

"Dalam majlis istiadat di istana biasanya keris selit dan keris kuasa sahaja yang dibawa, iaitu bagi pembesar atau orang yang berautoriti. Orang yang tidak berautoriti hanya memakai keris selit sahaja."

Tags: , , ,

"Berdasarkan fungsi atau kegunaannya, keris boleh dibahagikan kepada keris selit, keris tarung, keris hukum dan keris kuasa."

Tags:

"Bilah mata keris Melayu Semenanjung biasanya condong sedikit ke kiri, tidak kira sama ada bagi bilah lurus mahupun bilah berlok. Hal ini sengaja dibuat untuk mengelirukan lawan. Dari segi falsafah pula, setinggi manapun darjat manusia itu, mereka…

Tags: , ,

"Kebiasaannya lok genap merupakan bilah terakhir yang ditempa seseorang empu. Maksudnya tiada lagi bilah yang akan ditempanya selepas ini, mungkin kerana sudah terlalu tua dan tiada kudrat lagi, atau sudah uzur dan tidak sihat untuk menempa. Justeru…

Tags: ,

"Bilah mata keris Melayu Semenanjung ada yang lurus dan ada yang berlok. Bilah yang lurus dipanggil sepukal. Lok merujuk kepada keadaan bengkang-bengkok pada bilah mata keris."

Tags: , ,

"Ganjar keris ialah pangkal mata yang bersambung ke puting. Terdapat tiga jenis ganjar iaitu ganjar tumpang, ganjar iras dan ganjar seiras."

Tags: ,

"Dari segi luarannya keris Melayu Semenanjung terdiri daripada hulu, pendokok, sampir, batang serunai dan buntut atau kasut."

Tags: , ,

"Menurut cerita, Hang Tuah telah dicabar menunjukkan ketangkasan bertarung dengan pendekar Majapahit tersebut. Dalam pertarungan tersebut Hang Tuah akhirnya menang dan berjaya membunuh lawannya. Raja Majapahit menghadiahkan keris Taming Sari kepada…

Tags: , , , ,

"Keris Taming Sari merujuk kepada keris yang dimiliki oleh Taming Sari, seorang pendekar yang hebat dan tersohor pada zaman Majapahit."

Tags: , ,

"Keris yang dihasilkan di tanah Jawa dipanggil keris Jawa. Sementara itu, keris yang dihasilkan di luar Jawa dipanggil keris luar Jawa. Keris luar Jawa ini termasuklah keris Bugis, keris Sumatera, keris Semenanjung, keris Kalimantan dan keris…

Tags: , ,

"Ukiran pada dinding candi-candi yang dibina pada zaman Majapahit memaparkan figura yang memegang sejenis senjata berbentuk keris lurus dan lebar, yang kini disebut keris Buda atau Bethok. Maka para pengkaji berpendapat bahawa pada era tersebutlah…

Tags: , , ,

"Bagi pengusaha pembuatan keris, menjadikan perusahaan itu sebagai sumber mata pencarian mereka. Keris yang mereka buat dan hasilkan akan dijual. Hasil daripada penjualan keris itu pula akan digunakan untuk membeli keperluan harian yang lain, serta…

Tags: , ,

"Pada masa sistem barter digunakan dalam aktiviti ekonomi masyarakat Melayu Brunei, keris juga dijadikan sebagai alat atau bahan pertukaran, khususnya antara penduduk Kampong Ayer dengan masyarakat pedalaman."

Tags: , ,

"Masyarakat Melayu atau orang Melayu mempunyai berbagai-bagai cara untuk memastikan sama ada keris berkenaan membawa untung atau bencana. Antaranya dengan cara mengukur bilah keris, mengukir ayat-ayat Al-Quran di atas bilah keris dan menyerapkan…

Tags: , ,

"Dengan mengambil kira keistimewaan atau kuasa atau 'mana' yang terdapat pada keris (kadang-kadang disebut sebagai keris berkeramat) oleh sebilangan kecil masyarakat Melayu Brunei daripada golongan bomoh, dukun atau orang yang pandai 'menawari',…

Tags: , ,

"Terdapat segelintir masyarakat Melayu Brunei yang percaya kepada kuasa atau keajaiban yang terdapat pada keris. Hal ini dikaitkan dengan keistimewaan besi yang digunakan untuk menghasilkan bilah keris berkenaan yang disebut sebagai 'tuah besi'.…

Tags: , ,

"Keris yang berperanan atau dijadikan sebagai alat atau bahan perhiasan rumah adalah lumrah yang berlaku di kalangan masyarakat Melayu Brunei pada masa ini. Hal ini mempunyai perkaitan dengan keindahan dan keunikan yang terdapat pada…

Tags: , ,

"Kepentingan keris semasa majlis perkahwinan atau upacara persandingan masyarakat masyarakat Melayu Brunei ialah untuk memperlihatkan identiti kelelakian pengantin lelaki, statusnya sebagai raja sehari dan menimbulkan rasa atau semangat kepahlawanan…

Tags: , ,

"Keris yang dipakai atau dimiliki oleh setiap individu atau sesuatu golongan adalah berasaskan latar belakang status atau darjatnya dalam masyarakat. Umpamanya bagi golongan aristokrat, khususnya Wazir-Wazir, akan dikurniakan atau memakai keris…

Tags: , ,

"Penggunaan keris dalam majlis-majlis beristiadat di Brunei memperlihatkan peranan pentingnya sebagai pelengkap dan penyeri istiadat berkenaan. Di samping ia adalah suatu warisan tradisi yang terus diamalkan sejak berkurun-kurun yang silam, walaupun…

Tags: , ,

Dari aspek sosiobudaya orang Melayu, keris merupakan objek budaya benda yang mempunyai banyak peranan, sama ada berlaku secara langsung ataupun tidak langsung seperti menjadi identiti bangsa dan negara, alat kebesaran dalam adat istiadat diraja dan…

Tags: , ,

Sebagai senjata tajam, keris digunakan untuk mempertahankan diri dan menghadapi serangan musuh. Oleh sebab itu, keris dijadikan sebagai alat pertahanan tradisi orang Melayu di Nusantara.

Tags: , ,

"Selain memberi pengiktirafan kepada pertabalan seorang sultan dan bakal pengganti sultan, keris juga digunakan untuk mentauliahkan perlantikan seseorang pembesar di Brunei. Contohnya, dalam zaman pemerintahan Sultan Muhammad Hasan (1582-1598),…

Tags: , ,

"Di Brunei, keris Si Naga adalah lambang kekuasaan dan kedaulatan kerajaan Melayu Brunei. Keris Si Naga inilah yang mengangkat status politik sultan Brunei untuk memegang tampuk pemerintahan dan pentadbiran negara secara mutlak."

Tags: , ,

Dalam konteks beraja menurut sejarah Brunei, pertabalan atau perpuspaan pengganti sultan atau menjadi sultan Brunei (yang baru) sudah berlaku beberapa kali. Setiap pertabalan akan dijalankan dengan penuh adat istiadat diraja. Sebagai pengesahan…

Tags: , ,

"Biasanya hulu dan sarung keris diperbuat daripada kayu dan gading gajah. Kayu yang selalu digunakan oleh pandai besi Brunei untuk membuat hulu dan sarung keris ialah 'jalutung', 'ranggu' atau kayu 'bawang', 'mangaris', 'impas', 'smala', 'rangas',…

Tags: , ,

"Bilah keris adalah komponen paling penting bagi keris. Bilah kerislah yang menentukan identiti keris supaya berbeza daripada senjata-senjata tajam yang lain."

Tags: , ,

Komponen keris terbahagi kepada tiga, iaitu bilah keris, hulu keris dan sarung keris.

Tags: , ,

"Pandai besi Brunei lazimnya membahagikan kedudukan besi baik kepada beberapa darjat, antaranya raja, menteri, bendahara, temenggung dan budak. Besi raja adalah dianggap sebagai besi yang terbaik dan mempunyai darjat yang tertinggi. Sementara besi…

Tags: , ,

"Tujuan mengukur keris ialah untuk memastikan baik atau tidaknya keris itu, iaitu dengan bersandarkan kepada 'tuah besi' yang digunakan. Waktu mengukur besi ialah setelah keris berkenaan siap ditempa dan dibentuk. Cara mengukur yang paling popular di…

Tags: , ,

"Antara petua dan pantang larang semasa menempa keris bagi masyarakat Melayu Brunei ialah tidak boleh ditegur atau dipanggil apabila pandai besi sedang 'mengikir' (menghalusi) bilah keris."

Tags: , ,

"Menurut kebiasaan pandai besi dahulu, pembuatan keris sebaiknya dimulakan selepas sembahyang subuh hari Jumaat. Tempoh pembuatannya pula adalah bergantung kepada jenis keris yang ditempa. Jika keris biasa, untuk menghasilkan bentuk bilah keris yang…

Tags: , ,

"Ciri-ciri yang turut berperanan mencantikkan bilah keris ialah pamornya. Pamor dihasilkan atau ditimbulkan dengan merendam bilah keris berkenaan ke dalam campuran air limau, tanah bangar dan perahan buah nanas selama tujuh hingga 10 hari."

Tags: , ,

"Untuk menghasilkan keris yang cantik dan bermutu, pandai besi akan menggunakan arang dari kayu-kayu tertentu, seperti 'pulau-pulauan', 'tayi (tahi) kakang', 'piasau-piasau' dan 'tampoi paya'. Kayu-kayu ini dipilih kerana dapat menyalakan api dengan…

Tags: , ,

Output Formats

atom, csv, dcmes-xml, json, omeka-xml, rss2