Browse Items (1397 total)

  • Collection: Koleksi Petikan Pengajian Melayu

"Tidak seperti pengaruh India yang pada dasarnya bersifat kesenian dan keagamaan, pengaruh China lebih bercorak ekonomi dan politik. Penyerapan pengaruh-pengaruh India dan China ke dalam kebudayaan tempatan telah memperkaya dan memperkukuhkannya,…

Tags: , , ,

"Kedah, yang dianggap sebagai petempatan yang paling penting di Semenanjung selepas abad ke-3, perlu mendapat perhatian khas. Ia terletak di muara Sungai Merbok, mempunyai tempat berlabuh yang dalam dan cukup tersembunyi dari muara sungai sehingga…

Tags: , ,

"Suatu perkara yang menyebabkan Kedah begitu istimewa jika dibandingkan dengan tempat-tempat lain di Pantai Barat adalah kerana ia terletak dekat sebuah gunung yang tinggi - Gunung Jerai - yang boleh nampak sejauh tiga puluh batu dari laut. Puncak…

Tags: , , ,

"Pelabuhan-pelabuhan entrepot pembantu atau entrepot satelit ini merupakan tempat berniaga untuk hasil-hasil tempatan dikumpulkan dan dieksport serta barang-barang import disebarkan. Contohnya ialah Kuala Selinsing di Perak, di mana terdapat…

Tags: , , ,

"Selain daripada informasi samar yang tertera dalam catatan tawarikh orang China, sangat sedikit keterangan yang boleh didapati tentang pusat-pusat bandar Melayu sebelum munculnya bandar Melaka. Ketepatan lokasinya pun masih merupakan bahan dugaan,…

Tags: , , , ,

"Menurut ijmak pendapat sejarawan, Parameswara tiba di Melaka (yang pada masa itu masih merupakan kampung nelayan Melayu yang primitif) kira-kira pada tahun 1400 (Windstedt, 1958). Berdasarkan suatu pertimbangan yang amat tajam, beliau memutuskan…

Tags: , ,

"Berkat kecerdikan Parameswara menggunakan persahabatan dan perlindungan dari China, Melaka bukan sahaja berjaya mengukuhkan kemerdekaannya tanpa sebarang ancaman dari Siam, tetapi juga menarik perhatian pedagang-pedagang China dan selanjutnya…

Tags: , , , ,

"Parameswara memeluk agama Islam ketika berkahwin dengan puteri Raja Pasai, sebuah kerajaan Islam di Sumatera sebelah utara. Semenjak itu Melaka menjadi pelabuhan niaga yang menjadi tempat tumpuan saudagar-saudagar Arab serta India Islam, dan lama…

Tags: , , , ,

"Bandar kota Melaka dibelah oleh sungai Melaka menjadi dua bahagian yang dihubungkan oleh sebuah jambatan kayu. Sungai itu tak ubahnya berfungsi sebagai 'lebuh raya utama' yang penuh dengan lalu lintas perahu dan sampan menghubungkan bandar dan…

Tags: , ,

"Pada awal abad ke-16 bandar Melaka dianggarkan mempunyai penduduk antara 40,000 dan 50,000 orang (Meilink-Roelofsz, 1962). Ulasan peribadi Duarte Barbosa (1875) menggambarkannya sebagai: "sebuah pelabuhan laut yang sangat kaya, tempat tumpuan…

Tags: , ,

"Semangat mubaligh Kristian serta kekejaman orang-orang Portugis, ditambah pula dengan dasar perdagangan mereka yang bersifat monopoli telah menimbulkan kerajaan-kerajaan Melayu Islam untuk berhubungan dengan mereka. Tidaklah menghairankan jika…

Tags: , , ,

"Selama berabad-abad, seiring dengan perkembangan perdagangan, pelabuhan serta ibu kota negeri-negeri Melayu itu bertambah besar dan menarik lebih ramai lagi penduduk. Berkat meningkatnya cara-cara hidup bandar yang diperkenalkan oleh…

Tags: , , , ,

"Pelabuhan niaga terpisah dari ibu kota sebuah negeri; yang kemudian ini terletak lebih jauh di hulu sungai. Pemisahan itu biasanya dibuat berdasarkan pertimbangan pertahanan daripada serangan musuh."

Tags: ,

"Secara am, gambaran fizikal yang diperoleh tentang perkembangan bandar kuala pada abad ke-19 ialah bahawa ia masih mempunyai rupa kampung, tetapi telah mengandungi beberapa buah bangunan besar yang tersergam, seperti masjid, istana raja serta…

Tags: ,

"Perkembangan perdagangan laut antara barat dan timur serta penyerapan segi-segi kebudayaan India serta interaksi dengan China merupakan faktor penting yang menyebabkan tumbuhnya negara-negara kota ke-india-an ibu kota negeri-negeri kecil dan…

Tags: , , ,

"Di sepanjang sejarah bangunan pada garis besarnya boleh dibahagi kepada dua kelompok, iaitu bangunan-bangunan istimewa yang termasuk dalam 'tradisi reka bentuk megah' (grand design traditional) dan bangunan-bangunan hasil karya 'tradisi rakyat'…

Tags: , ,

"Seni bina rakyat adalah sebahagian daripada kebudayaan rakyat yang kesannya sangat besar terhadap alam bina di serata dunia, manakala bangunan-bangunan dalam tradisi reka bentuk megah mencerminkan kebudayaan minoriti yang elit."

Tags: , ,

"Antara arkitek yang julung-julung sekali mengkaji seni bina rakyat ialah Bernard Rudofsky (1964; 1977). Dia berbicara tentang penilaian estetik yang wajar diberi kepada kualiti organik yang terdapat pada seni bina asli, keunggulan binaannya serta…

Tags: , ,

"Kosmologi atau dalam bahasa Inggerisnya 'cosmology', adalah gabungan daripada dua kata iaitu 'cosmos' dan 'logos' yang berasal dari bahasa Yunani. 'Cosmos' bererti 'alam semesta' atau 'dunia yang teratur' manakala 'logos' bermaksud 'penyelidikan…

Tags: ,

"Kosmologi berkait rapat dengan pandangan dunia (world view), kerana kajian mengenai pandangan dunia merupakan suatu percubaan untuk mengkaji bagaimana suatu kelompok manusia memandang alam 'natural' dan alam 'supernatural', serta masyarakatnya dan…

Tags: ,

"Di Kepulauan Melayu, boleh dikatakan tiap-tiap suku bangsa mempunyai konsep kosmologi aslinya masing-masing, yang dapat dikaji melalui sumbernya yang terpenting iaitu kisah-kisah mitos dan legenda berdasarkan tradisi lisan."

Tags: , ,

"Khusus tentang alam bumi, terdapat tujuh susunan wilayah atau 'dvipa' yang boleh bererti pulau, benua atau semenanjung. 'Jambu-dvipa' yang menjadi pusat susunan kosmos itu dikelilingi oleh dvipa-dvipa lain; di situlah terletak Gunung Mahameru,…

Tags: , ,

"Konsep gunung kosmos ini ternyata bukan sahaja wujud dalam agama Hindu, tetapi juga dalam agama Buddha-Mahayana (Abdul Rahman, 1955). Dalam 'Sejarah Melayu' pula, diceritakan bahawa ketiga-tiga puteri Raja Suran sebagai keturunan dewa turun dari…

Tags: , ,

"Kedudukan raja/penguasa di pusat alam dianggap sebagai salah satu pengaruh Hindu, walhal penggunaan kata 'pusat' dengan dwi-makna (pusat alam dan pusat perut) tersebar luas di seluruh dunia bahasa Austronesia, termasuk kawasan di mana pengaruh Hindu…

Tags: , ,

"Seni bina tradisional merupakan pewujudan kebudayaan dalam bentuk fizikal dan mencerminkan keperluan, cita-cita, nilai-nilai serta keghairahan masyarakat yang mendukung kebudayaan itu."

Tags: , ,

"Asia Tenggara adalah sebuah wilayah yang sangat kaya dengan warisan seni bina yang sesuai dijadikan tempat penyelidikan pengaruh idea kosmologi terhadap rumah dan pola petempatan (Waterson, 1991)"

Tags: , , , ,

"Dumarcay (1990) menyatakan bahawa simbolisme diserapkan sedikit demi sedikit ke dalam struktur rumah-rumah dengan tujuan memberi bentuk konkrit kepada susunan yang selalu mereka idamkan di tempat rumah itu didirikan. Simbolisme itu tumbuh secara…

Tags: , ,

"Teknik seni bina yang bersamaan boleh melambangkan tanduk kerbau di daerah Minangkabau, perahu di tanah Toraja atau dewi seri pelindung padi di Pulau Jawa."

Tags: , ,

"Dalam masyarakat tradisional, rumah dan petempatan merupakan unsur-unsur yang membantu mewujudkan 'rasa lokasi' (sense of location) yang mereka perlukan untuk mengorientasikan diri di alam semesta ini."

Tags: , ,

"Waterson mendapati bahawa pembinaan struktur rumah-rumah tradisional yang juga terdiri daripada tiga bahagian: iaitu kolong, badan rumah dan bumbung merupakan cerminan daripada konsep kosmos berlapis tiga."

Tags: , ,

"Kawasan sebelah bawah atau kolong rumah merupakan tempat paling kotor; di situlah sampah sarap dibuang, air kumbahan dapur dicurahkan dan binatang ternakan dipelihara dan ditambatkan."

Tags: ,

"Dari segi visual, pemisahan badan rumah dan kolong rumah biasanya ditekankan dengan memasang papan kambi. Papan ini ada yang bersifat struktur tetapi ada juga yang bersifat hiasan sahaja; hiasan itu ada yang sederhana, tetapi banyak pula yang penuh…

Tags: , ,

"Pembahagian rumah kepada tiga lapisan merupakan gabungan hasil kajian para ahli etnografi yang berasingan. Wessing (1978) misalnya, membuat kajian mengenai rumah-rumah orang Sunda, Wetering (1923) mengenai rumah-rumah di Pulau Roti manakala…

Tags: ,

"Dalam kebanyakan kepercayaan asli, arah barat dan timur mempunyai makna khas yang sangat penting kerana ia dikaitkan dengan lambang hidup dan mati; matahari terbit melambangkan kehidupan, manakala matahari terbenam melambangkan kematian. Perjalanan…

Tags: ,

"Peri pentingnya paksi barat-timur ini kadang-kadang demikian kuat pengaruhnya sehingga ada suku bangsa, misalnya Toraja dan Nuaulu yang percaya bahawa cara orang tidur pun perlu mengikut paksi-paksi tersebut; kalau tidak, sudah tentu penyakit atau…

Tags: , , ,

"Masyarakat Badui tinggal di wilayah Banten Selatan di hujung bahagian barat pulau Jawa. Mereka hingga kini masih berpegang teguh kepada kepercayaan nenek moyang dan menghindarkan diri daripada pengaruh-pengaruh luar sama ada pengaruh Hindu mahupun…

Tags: , ,

"Wessing (1977) telah membuat kajian tentang masyarakat Badui dan mendapati suatu hubung jalin yang menarik antara petempatan, geografi dan kosmologi. Orang Badui membahagi wilayah kediaman mereka kepada dua kawasan; 'kawasan dalam' dan 'kawasan…

Tags: , ,

"Sumba adalah sebuah pulau dalam gugusan kepulauan Nusa Tenggara yang terletak di sebelah timur pulau Jawa. Orang Sumba terkenal dengan kemahiran mereka bertukang batu dan adalah menjadi kebanggaan sosial bagi mereka membuat batu nisan atau keranda…

Tags: , , ,

"Bagi orang Nias kampung yang mereka bina merupakan cerminan daripada kosmos. Ini dapat dilihat daripada istilah yang mereka gunakan iaitu 'banua' yang bukan sahaja bermakna 'kampung', tetapi juga 'dunia', 'langit' atau 'syurga'."

Tags: , ,

"Kaum bangsawan di Pulau Nias disebut 'si ulu' bererti 'yang di atas', tinggal dalam rumah-rumah yang lebih tinggi dan terletak di bahagian tengah kampung. Begitu pula tugu-tugu mereka lebih besar dan tinggi daripada tugu-tugu orang awam. Semakin…

Tags: , , ,

"Dalam kepercayaan orang Nias para bangsawan erat hubungannya dengan tuhan 'dunia atas' dan dilambangkan dengan warna kuning emas, manakala orang awam dihubungkan dengan dunia sebelah bawah dan dewa-dewa rendahan dan mempunyai lambang warna merah."

Tags: , , ,

"Kerangka bumbung rumah orang Nias sangat rumit binaannya; ia mempunyai sembilan aras berasingan, melambangkan sembilan lapis dunia atas dalam kosmologi Nias. Rumah juga diibaratkan sebagai badan seorang pemerintah (penguasa); di mana rasuk dan tiang…

Tags: , ,

"Seperkara yang menarik ialah persamaan konsep antara rumah Nias dan rumah panjang Sarawak. Ruang di depan rumah di bawah unjuran bumbung boleh dianggap sama fungsinya dengan ruang awam pada beranda rumah panjang."

Tags: , ,

"Dalam pandangan dunia orang Bali, terdapat pertentangan antara gunung-gunung dan laut, iaitu antara 'kaja' dan 'kelod'. Gunung Agung, yakni gunung berapi yang tertinggi di Pulau Bali, adalah tempat bersemayam dewa-dewa, manakala laut merupakan…

Tags: , , ,

"Rumah orang Bali diatur dalam sebuah taman dalam yang dikelilingi dengan dinding. Pintu masuknya berupa pintu terbuka yang dihadang dengan sebuah dinding tabir di sebelah dalam, sehingga seseorang harus berpaling ke samping untuk masuk."

Tags: ,

"Kebanyakan rumah-rumah di Bali berbentuk pavilion-pavilion yang disusun mengikut aturan kosmologi 'sembilan titik', yang terdiri daripada sebuah titik pusat dan delapan titik kardinal. Pusat rumah merupakan sebuah halaman terbuka, tempat kegiatan…

Tags: , ,

"Kewujudan unit-unit politik dengan sempadan negara rantau ini merupakan fenomena baru yang secara langsung atau tidak langsung adalah hasil campur tangan dari luar negara."

Tags: , ,

"Di Indonesia istilah yang lebih popular ialah Nusantara melambangkan letaknya yang tersebar di antara benua Asia dan Australia serta Lautan Hindia dan Lautan Pasifik."

Tags: , , , ,

"Dalam milenium pertama sebelum Masihi, seluruh Asia Tenggara telah mencapai budaya logam yang kemudian dinamakan budaya Dong Son sempena nama pusatnya di Vietnam. Daripada pelbagai jenis tinggalan zaman Dong Son itu 'drum' atau nekara gangsa…

Tags: , , , ,

"Sebelum datangnya zaman sejarah yang membawa pengaruh dari India dan China, telah wujud ciri kehidupan yang mantap di seluruh ceruk rantau kepulauan Melayu. Terdapat bukti-bukti bahawa alatan gangsa-besi telah digunakan oleh penduduk yang tinggal di…

Tags: , , , , ,

Output Formats

atom, csv, dcmes-xml, json, omeka-xml, rss2